Google Chrome Eklentilerini Seçerek Devre Dışı Bırakma
Chrome'un yavaşlaması genellikle bilgisayarın yaşıyla değil, tarayıcıya zamanla eklenmiş küçük yardımcı yazılımların birikmesiyle ilgilidir. Her uzantı, açtığınız her sekmede kendi arka plan işlemini, içerik betiğini ve bazen de kendi ağ isteklerini çalıştırır. Yani 12 uzantılı bir tarayıcı, 3 uzantılı bir tarayıcıdan yalnızca "biraz" değil, birkaç kat daha fazla iş yapar. İyi haber şu: hangi uzantının ne kadar yük bindirdiğini tahminle değil, ölçerek tespit edebilirsiniz. Aşağıdaki yöntem, chrome plugin kapatma işlemini rastgele değil, veriye dayanarak yapmanızı sağlar.
"Plugin" mi, "uzantı" mı? Terimler bugün ne anlama geliyor
Eski Chrome sürümlerinde chrome://plugins adresinden yönetilen NPAPI eklentileri (Java, Silverlight, Flash gibi) artık tarayıcıda yok. Bugün "plugin kapatma" dendiğinde pratikte üç farklı şeyden biri kastediliyor:
- Uzantılar (extensions): Mağazadan kurduğunuz reklam engelleyici, çeviri, kupon, ekran görüntüsü araçları. Yönetim adresi chrome://extensions.
- Dahili bileşenler: PDF görüntüleyici, medya kod çözücüleri gibi Chrome'un parçası olan modüller. Bunlar site ayarları içinden veya chrome://components üzerinden görülür; kapatılmaları genelde önerilmez.
- Site izinleri: Kamera, mikrofon, bildirim, arka planda senkronizasyon. Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Site ayarları bölümünde. Özellikle bildirim izni verilmiş onlarca site, tarayıcı açılışını fark edilir biçimde ağırlaştırır.
Performans kaybının büyük bölümü ilk gruptan gelir. Bu yüzden çalışmanın merkezine uzantı listesini almak gerekir.
Ölçüm: Hangi uzantı ne kadar kaynak tüketiyor?
Chrome'un kendi görev yöneticisi Shift + Esc ile açılır. Buradaki liste her uzantıyı ayrı satır olarak gösterir. Sütun başlığına sağ tıklayıp Bellek ayak izi, CPU ve Ağ alanlarını görünür yapın. Anlamlı bir karşılaştırma için şu sırayı izleyin:
- Tüm sekmeleri kapatın, tarayıcıyı yeniden başlatın ve boş bir sekmede 30 saniye bekleyin.
- Görev yöneticisindeki uzantı satırlarının bellek değerlerini not edin. Bu, boşta tüketimdir.
- Yoğun kullandığınız 3-4 siteyi açın, aynı ölçümü tekrarlayın. Aradaki fark, uzantının sayfa başına maliyetidir.
- Şüpheli uzantıyı kapatıp adımları yeniden uygulayın; iki tablo arasındaki fark net kararı verir.
Kategoriler arasında tipik davranış farkları şöyledir:
| Uzantı türü | Çalışma biçimi | Beklenen yük eğilimi |
|---|---|---|
| Reklam/izleyici engelleyici | Her istekte filtre listesi kontrolü | Bellekte yüksek, ama sayfa yükünü azalttığı için net kazanç sağlayabilir |
| Kupon / fiyat karşılaştırma | Her sayfada içerik betiği + sunucu sorgusu | Yüksek; genelde ilk kapatılacaklar arasında |
| Şifre yöneticisi | Form alanlarını izler, çoğunlukla pasif | Düşük-orta; güvenlik değeri nedeniyle korunmalı |
| Tema / yeni sekme değiştirici | Yeni sekmede içerik çeker | Orta; açılış süresini uzatır |
| Ekran görüntüsü, QR, birim çevirici | Sadece tıklanınca çalışır | Düşük; ama sayıları arttıkça toplam etki büyür |
Seçerek devre dışı bırakma adımları
Ölçümü yaptıktan sonra uygulama kısmı kısa sürüyor:
- Adres çubuğuna chrome://extensions yazın.
- Sağ üstteki Geliştirici modunu açın; böylece her uzantının kimliğini ve arka plan sayfasının çalışıp çalışmadığını görebilirsiniz.
- Kartın sağ alt köşesindeki anahtarı kapatın. Bu, uzantıyı silmeden tamamen etkisiz hâle getirir; ayarları korunur.
- Bir haftadır hiç kullanmadığınızı fark ettiğiniz uzantılarda "Kaldır" seçeneğini tercih edin. Devre dışı uzantı bile güncelleme kontrolü ve disk alanı tüketir.
- Kararsız kaldıklarınızı kapatıp tarayıcıyı yeniden başlatın, birkaç gün gözlemleyin.